PAOG nascholing Psychiatrie: de DSM-5 belicht

Op 15 mei vond er een psychiatrie nascholingsavond plaats bij de Radboud Universiteit te Nijmegen over de veranderingen in de DSM5 in vergelijking tot de DSN-IV.
Bekijk hieronder nog eens de presentaties.

Angststoornissen

Stemmingsstoornissen

Psychotische stoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen

Geestige Zorg: Sigmund's DSM

Wie is geen fan van dokter Sigmund: waarschijnlijk is er in heel Nederland geen betere psychiater te vinden. Het is dan ook met blijdschap dat we kennis kunnen geven van weer een nieuwe bijdrage aan de geestelijke gezondheidszorg van deze onovertroffen zorgaanbieder, na zijn recent verschenen en ook in deze rubriek gesignaleerde We gaan u eens lekker doodmaken.

Dokter Sigmund heeft een diagnosebijbel samengesteld die collega’s wereldwijd een handvat geeft om hun patiënten te labelen: De Sigmund Methode. Deze ‘DSM’ is – heel slim! – gelijktijdig verschenen met de Amerikaanse publicatie van DSM-5 en wint het op vrijwel alle fronten. Al was het maar omdat Sigmund alle moderne psychische moeilijkheden benoemt en behandelingen suggereert: van Bad Hair Day Stress tot ziekelijke Verbouwingsdrang (ook wel bekend als Gammamanie) en Zelfhaat. De overtuigende basisfilosofie van het boek is dat niemand meer normaal is.

Sigmund: ‘Tegenwoordig is iedereen speciaal of wil speciaal overkomen. “Ik lijk heel evenwichtig, maar ik ben hoogsensitief, hoor,” klinkt het dan in mijn spreekkamer. “Ik ben directeur van een middelgrote bank, maar in de vakantie beschilder ik mijn lichaam en ben ik sjamaan op het Burning Man-festival.” ’ Ook Sigmunds schoorsteen moet roken, dus heeft hij zijn boek zonder enige scrupule laten verluchtigen met ‘farma-advertenties’. Zo kennen we hem.

Wie – patiënt of arts – dit onmisbare handboek uit het hoofd leert en toepast in zijn dagelijkse bestaan cq praktijk zal concluderen dat het leven een bittere pil is, maar dat geestelijk en geestig gelukkig dicht bij elkaar liggen.

Henk Maassen (MC, mei 2013)

Kritische geluiden t.a.v. de DSM5 (deel 4): verschuift het syndroom van Asperger weer naar het normale spectrum?

Ook de actualiteitenrubriek Een Vandaag buigt zich kritisch over de nieuwe editie van de DSM en (jawel, al weer) neemt de stoornis van Asperger als voorbeeld van een diagnostische categorie die, na zijn introductie in de DSM-IV (1994), nu weer gaat verdwijnen.

Kritische geluiden t.a.v. de DSM5 (deel 3): een zoektocht naar fantomen

Opnieuw een kritisch artikel in Medisch Contact t.a.v. de DSM5; met het autisme concept als illustratie.

Kritische geluiden t.a.v. de DSM5 (deel 2): diagnostische inflatie

In onderstaand artikel uit het mei nummer van Medisch Contact wordt nadere aandacht besteed aan de diagnostische inflatie die gaat optreden door de overgang van de DSM-IV naar de DSM5


In deze video legt Allen Frances in klare taal zijn bezwaren uit ... he's got a point!

Kritische geluiden t.a.v. de DSM5; for better or for worse?

De opvolger van de DSM-IV komt eraan: de DSM5. For better or for worse?

In de onderstaande uitzending van Labyrint uiten zowel de Amerikaanse psychiater Frances, die in de jaren '90 de taskforce van de DSM-IV aanvoerde, en de Nederlandse psychiater van Os, die betrokken werd bij de ontwikkeling van de DSM5, kritische geluiden t.a.v. het invloedrijke psychiatrische classificatiehandboek. Hebben we straks allemaal een psychiatrische stoornis?

Een vooruitblik op de DSM5 met pro's en contra's is te lezen in onderstaand artikel uit "de Psychiater" (april 2013):

Meer materiaal over de DSM5 is te vinden op www.discura.nl

‘Psychiatrie niet baseren op DSM’ als inaugurele bottomline van Roshan Cools

Het volgende bericht is verschenen in medisch contact n.a.v. de inaugurele rede van Roshan Cools; een voorbeeld van het effect van een (te) stevige stellingname?

"De psychiatrie moet helemaal op de schop, nu we zoveel meer weten over hersenmechanismen. Dat vindt Roshan Cools, kersverse hoogleraar cognitieve neuropsychiatrie aan de Radboud Universiteit/UMC St Radboud.

In haar oratie zegt ze af te willen van psychiatrische diagnoses gebaseerd op de DSM-classificatie. Ze wil die vervangen door een precieze analyse van welke cognitieve en emotionele mechanismen niet optimaal zijn geregeld. ‘Dan hebben we het niet meer over ADHD, maar bijvoorbeeld over een gebrek aan concentratie en een teveel aan impulsiviteit.’ Haar boodschap is dat behandeling niet op basis van symptomen en syndromen geïndiceerd zal moeten zijn, maar op basis van specifieke cognitieve stoornissen en aangedane hersensystemen. ‘Een dergelijke neurocognitieve benadering zoekt naar de hersenmechanismen die aan cognitieve stoornissen ten grondslag liggen, ongeacht de symptomen of het syndroom van de patiënt.’

Nu bevindt de psychiatrie zich op een doodlopende weg, betoogt Cools: ‘Er zijn mensen met schizofrenie die geen voordelen, maar nadelen ondervinden van de antipsychotica; er zijn mensen met depressie die geen voordelen, maar nadelen ondervinden van de antidepressiva, en er zijn mensen met ADHD die geen voordelen, maar nadelen ondervinden van methylfenidaat.’

Het grote probleem van de psychiatrie is volgens haar dat behandelingen vaak maar bij een klein deel van de patiënten werken. ‘Er zijn zowel enorme verschillen tussen individuen als verschillen binnen een en hetzelfde individu, waarbij een bepaalde pil een positief effect heeft op het ene symptoom, maar juist andere symptomen verergert.’ Deze variatie aan effectiviteit vormt een enorm probleem voor de psychiatrie.

Cools: ‘De idee dat stoffen zoals antidepressiva niet zouden werken is gebaseerd op studies met groepen patiënten. In die studies wordt de werking getoetst in groepen patiënten die samengesteld zijn op basis van de DSM. En daar gaat men de fout in. Psychiatrische stoornissen zoals gedefinieerd in de DSM zijn immers spectrumstoornissen, waarbij iedere individuele patiënt lijdt aan een unieke constellatie van symptomen. De ene persoon met depressie vertoont totaal ander gedrag dan de andere persoon met depressie. En datzelfde principe geldt voor elke psychiatrische stoornis. Het is dus niet verrassend dat er sprake is van grote individuele verschillen in behandeleffectiviteit.'

De conclusie dat middelen zoals antidepressiva niet werken, is daarom onterecht. Feit is dat ze wel degelijk werken, maar niet bij iedereen: slechts een bepaalde groep mensen heeft er baat bij, aldus Cools.

Henk Maassen