Eerste Nederlandstalige behandelprogramma voor cognitieve gedragstherapie bij volwassenen met autisme

De laatste jaren wordt bij steeds meer mensen de diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS) gesteld. Niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen. Terwijl de aandacht voor autisme bij kinderen inmiddels redelijk groot is, is er voor de behandeling van autisme bij volwassenen echter nog niet veel voor handen.  En dat terwijl ook volwassenen in het dagelijks leven veel last van de gevolgen  kunnen hebben.

Cognitieve gedragstherapie bij autisme is het eerste Nederlandstalige behandelprogramma gebaseerd op cognitieve gedragstherapie voor volwassenen. In een toegankelijke stijl zet Caroline Schuurman in drie delen het praktische programma uiteen. Na een heldere introductie op autisme laat Schuurman zien hoe in dertien bijeenkomsten cognitieve gedragstherapie kan worden gebruikt bij de behandeling van autisme. Naast uitgebreide aanwijzingen voor professionals bevat het boek per bijeenkomst zeer bruikbare werkbladen, oefeningen en checklists voor cliënten.


Met behulp van deze –kopieerbare – werkbladen en oefeningen kunnen volwassenen met autisme:

-          leren omgaan met stress en spanning

-          hun klachten verminderen

-          constructief gedrag en zelfacceptatie bevorderen

-          en strategieën leren om tekorten te compenseren die niet veranderd kunnen worden.

Cognitieve gedragstherapie bij autisme is een onmisbaar boek voor elke professional die met volwassenen met ASS werkt.

Caroline Schuurman is als gz-psycholoog werkzaam bij Centrum Autisme te Leiden. Centrum Autisme is een gespecialiseerd diagnostiek- en behandelcentrum op het gebied van autisme.

Boekgegevens

Cognitieve gedragstherapie bij autisme

Caroline Schuurman

ISBN 9789079729227

192 pagina´s, € 29,50

Verkrijgbaar op www.hogrefe.nl en in de boekhandel.

Brain Maturation

De ontwikkeling van het brein is mbv neuroimaging mooi in beeld te brengen:

Uniforme invulling van de A-opleiding psychiatrie in Nederland

Het opleidingsconsortium psychiatrie Oost-Nederland sluit zich met ingang van het academische jaar 2010-2011 aan bij http://www.psychiatrieonderwijs.nl/.

Psychiatrieonderwijs.nl is de elektronische leeromgeving van de Nederlandse Psychiatrie consortia die participeren in het landelijk cursorisch onderwijs van de Vervolgopleiding Psychiatrie.

Het onderwijs dat geboden wordt via deze elektronische leeromgeving is opgebouwd volgens het nieuwe opleidingsplan van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Deze stelt probleemgeoriënteerd, contextueel en competentiegericht opleiden centraal (HOOP, 2009).

Lees meer hierover op website van NOiV (Nederland Open in Verbinding)

Kijken in de Ziel

Degenen die deze serie tv interviews met verschillende Nederlandse psychiaters gemist hebben, kunnen een inhaalslag maken via de RVU site waar alle afleveringen te vinden zijn.

Gaat het PGB verdwijnen? Geen coaching meer bij ADHD en ASS?

Minister Klink heeft besloten tot het instellen van een wachtlijst pgb-AWBZ.

Wie nu een pgb in de AWBZ wil aanvragen, komt op een wachtlijst te staan en moet minstens tot eind van het jaar wachten op de behandeling van de aanvraag.
ADHD en ASS patiënten maken vaak gebruik van een PGB om zich thuis te laten begeleiden door een coach.
Als deze ontwikkeling zich doorzet, zal er zeker weer toenemend een beroep gedaan worden op "zorg in natura" .

Gezamenlijk medisch consult (GMC) geschikt voor behandeling van ADHD?

In een gezamenlijk medisch consult (GMC) hebben zes tot twaalf patiënten tegelijkertijd een afspraak met de eigen arts. De samenstelling van de groep patiënten kan variëren: er is geen sprake van een vaste groep. De arts bespreekt met de patiënten één voor één het ziekteverloop en beantwoordt eventuele vragen. De andere patiënten kunnen hiervan leren en zo nodig tips geven of vragen stellen. Tijdens een GMC verleent de arts dezelfde zorg als tijdens een individueel consult. Het GMC biedt hiervoor een alternatief en patiënten nemen er vrijwillig aan deel. Er is geen vaste groep patiënten, de samenstelling varieert per bijeenkomst. Een belangrijk verschil met een individueel consult, naast de aanwezigheid van meerdere patiënten, is dat de arts niet alleen werkt maar deel uitmaakt van een GMC-team. Daarin zitten naast de arts in ieder geval een groepsbegeleider en eventueel een doktersassistente of verpleegkundige. De groepsbegeleider moet goed met patiënten kunnen omgaan en ervaring hebben in het begeleiden van groepen; hij/zij is de gastheer/-vrouw van het gezamenlijke medische consult. Ook een arts-assistent en co-assistent kunnen deel uitmaken van het GMC-team.

Het gezamenlijk medisch consult lijkt op een voorlichtings- of lotgenotenbijeenkomst, maar is dit niet. Er wordt namelijk informatie gegeven naar aanleiding van een specifieke vraag of medisch probleem van één van de patiënten. De arts bereidt dus zelf geen presentatie over een bepaald onderwerp voor. Dit is een belangrijk verschil met een voorlichtingsbijeenkomst. 

Voordelen van een GMC

Als een polikliniek een lange toegangstijd heeft, kunnen gezamenlijke medische consulten een manier zijn om patiënten eerder een afspraak te bieden bij een medisch specialist. 

Net als tijdens een individueel consult, geeft de arts een medische behandeling en informatie aan de patiënt. Omdat die informatie voor meerdere patiënten van toepassing kan zijn, hoeft de arts bij een groepsconsult zijn verhaal niet elke keer te herhalen, waardoor tijdwinst wordt behaald. Ook kunnen patiënten de gegeven informatie bekrachtigen, relativeren of aanvullen.

Handleiding voor toepassing van het GMC

Femke Seesing & Ilse Raats. Gezamenlijk medisch consult. Een praktische handleiding.

Zie ook: Recensie in Medisch contact.

GMC geschikt voor ADHD? 

Het GMC lijkt mij uitermate geschikt voor de medicatieconsulten bij volwassenen met ADHD. Deze consulten zijn goed te structureren met assistentie van een verpleegkundige of doktersassistente. Controles van bloeddruk, pols en gewicht kunnen gedelegeerd worden aan de doktersassistente. Tijdens of voor het GMC kunnen de patienten gelijktijdig vragenlijsten invullen over de actuele ernst van de ADHD symptomen en de bijwerkingen die zij ervaren. De informatie die over de verschillende medicamenteuze keuzes wordt gegeven bereikt meer patienten tegelijk en vragen die bij een medepatient al beantwoord zijn hoeven niet opnieuw gesteld te worden.

In een volgend blogbericht zal ik verder op het GMD bij ADHD ingaan, zodra we er een opzet voor hebben gemaakt.

Achtergrondinformatie

Rol van het CBO.

Het Kwaliteitsinstituut CBO introduceerde het concept gezamenlijk medisch consult in oktober 2005 in Nederland. Sindsdien hebben al bijna 50 teams deze nieuwe zorgvorm ingevoerd in hun eigen praktijk of ziekenhuis. De toepassing van gezamenlijke medische consulten levert overwegend positieve ervaringen op van zowel zorgverleners als patiënten. Afgelopen jaar heeft het NIVEL onderzoek gedaan naar de meerwaarde van het gezamenlijke consult in vergelijking met individuele consulten. 

Ervaringen met GMC in de psychiatrie.

H. Smit en J.H. De Vree rapporteren in het tijdschrift voor psychiatrie dat gezamenlijke medische afspraken voor veel cliënten een goede vervanging kunnen zijn van het één-op-éénpsychiaterconsult en een positieve bijdrage leveren aan de behandeling van depressieve cliënten onder andere door het vergroten van het zelfmanagement en cliëntparticipatie in het behandelproces.

Literatuur

• Zantinge EM, Seesing FM, Tol FE, Raats CJI, Spreeuwenberg PMM, van Dulmen SAM. Samen naar de dokter. Ervaring van patiënten en zorgverleners met het Gezamenlijk Medisch Consult. Ned Tijdschr Geneeskunde 2009.
• Hanrath C. Leren van lotgenoten. Groepsconsult leerzaam voor patiënt én huisarts. Huisarts in praktijk 2009;februari:22-25.
• Seesing FM, Janssen SFMM, Westra E, de Moel JPC. Samen naar de dokter; groepsgewijs consult lijkt goed alternatief voor individueel spreekuur. Med Contact 2006;61:1080-2.
• Tamsma F. Met z’n achten naar de dokter. Nederlands Dagblad. 2008;januari.
• Van Loon J. Met z’n tienen op consult. Algemeen Dagblad. 2006;juni.

Publicaties in internationale tijdschriften

• Kirsh S, Watts S, Pascuzzi K, O'Day ME, Davidson D, Strauss G, et al. Shared medical appointments based on the chronic care model: a quality improvement project to address the challenges of patients with diabetes with high cardiovascular risk. Qual Saf Health Care 2007;16:349-53.
• Jaber R, Braksmajer A, Trilling JS. Group visits: a qualitative review of current research. J Am Board Fam Med 2006;19:276-90.
• Scott JC, Conner DA, Venohr I, Gade G, McKenzie M, Kramer AM, et al. Effectiveness of a group outpatient visit model for chronically ill older health maintenance organization members: A 2-year randomized trail of the cooperative health care clinic. J Am Geriatr Soc 2004;52:1463-70.
• Weinger K. Group medical appointments in diabetes care: is there a future? Diabetes spectrum 2003;16:104-7.
• Noffsinger EB. Will Drop-In Group Medical Appointments (DIGMAs) work in practice? Permanente Journal 1999;3:58-67.

Werking van methylfenidaat op receptorniveau